دیابت بارداری چیست؟

18,407 بازدید

مطالب مرتبط

دیابت بارداری یعنی افزایش سطح قند خون که برای اولین بار در دوران بارداری اتفاق می افتد.878534 7ViQAMqG

این وضعیت در 4% زنان باردار روی می دهد. به دیابتی که اولین بار در دوران بارداری اتفاق بیفتد، دیابت بارداری گفته می شود.

علت بروز دیابت در دوران بارداری چیست؟

تقریبا تمام زنان به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری تاحدی دارای اختلال تحمل گلوکوز هستند. یعنی قند خون ممکن است بیش تر از حد نرمال باشد ولی این افزایش به اندازه ای نیست که موجب دیابت شود. در 3 ماه سوم بارداری تغییرات هورمونی (هورمون های ترشح شده توسط جفت) خانم باردار را در معرض خطر دیابت بارداری قرار می دهد.
در دوران بارداری هورمون ها موجب اختلال تحمل گلوکوز می شوند. معمولا پانکراس مادر می تواند برای غلبه بر اثر هورمون های بارداری در افزایش سطح قند خون، انسولین بیشتری تولید کند (یعنی حدود 3 برابر بیشتر از نرمال). با این حال اگر پانکراس نتواند انسولین کافی تولید کند سطح قند خون افزایش می یابد و دیابت بارداری روی می دهد.

بیشتر بخوانیم:

[accordion]
[item title=”عوارض ناشی از دیابت بارداری چیست؟”]

دیابت مادر بر رشد جنین تاثیر منفی می گذارد. در هفته های اول بارداری دیابت مادر می تواند موجب نقص های مادرزادی و سقط جنین شود. بسیاری از نواقص مادرزادی بر مغز و قلب تاثیر می گذارند.
در 3 ماهه ی دوم و سوم دیابت مادر موجب تغذیه ی زیاد و اضافه وزن جنین می شود. جنین درشت تر وضع حمل مادر را دشوار می کند. برای مثال وضع حمل نوزاد درشت اغلب به سزارین نیاز دارد.
با این حال با درمان مناسب علی رغم داشتن دیابت می توان نوزاد سالمی به دنیا آورد.

[/item]
[item title=”چه کسانی در خطر دیابت بارداری قرار دارند؟”]

عوامل زیر ریسک ابتلا به دیابت بارداری را افزایش می دهند:

– داشتن اضافه وزن قبل از باردار شدن (20% بیشتر از وزن نرمال)
– نژادهای پرخطر
– وجود قند در ادرار
– اختلال تحمل گلوکوز یا قند ناشتای بالاتر از حد نرمال
– داشتن سابقه ی فامیلی دیابت (اگر والدین، خواهر و برادر دیابت داشته باشند)
– مادری که در زایمان قبلی نوزاد با وزن بیشتر از 3.5 کیلوگرم به دنیا آورده باشد
– مادری که در زایمان قبلی جنین مرده به دنیا آورده باشد
– داشتن دیابت بارداری در حاملگی قبلی

[/item]
[item title=”تشخیص”]

زنان پرخطر( زنانی که ریسک فاکتورهای گفته شده در بالا را دارند ) باید از نظر دیابت در ماههای اول بارداری غربالگری شوند. سایر زنان بین هفته ی 24 تا 28 بارداری غربالگری می شوند.
برای غربالگری آزمایشی به نام آزمایش تحمل گلوکوز خوراکی داده می شود. برای این آزمایش یک مایع شیرین شده حاوی مقدار مشخصی قند توسط مادر خورده می شود. یک ساعت بعد از نوشیدن محلول، از رگ بازو خون گرفته می شود. اگر بر اساس آزمایش تحمل گلوکوز خوراکی نتایج غیر عادی باشد بعد از چند ساعت ناشتایی آزمایش دیگری گرفته می شود.

[/item]
[item title=”چگونه می توان دیابت بارداری را کنترل کرد؟”]

– 4 بار در روز (قبل از صبحانه و 2 ساعت بعد از هر وعده غذایی) باید سطح قند خون توسط دستگاه تست قند خون اندازه گیری شود، کنترل قند خون قبل از تمام وعده های غذایی لازم است.
– آزمایش ادرار که به طور منظم توسط پزشک درخواست می شود.
– پیروی از رژیم غذایی مناسب که پزشک دستور داده است، کالری بدن باید در تمام روز به طور یکسان توزیع شود. تعداد وعده های غذایی زیادتر شده و حجمی که در هر وعده خورده می شود کاهش می یابد.
– ورزش کردن منظم بعد از مشورت با پزشک ( ورزش در بیماران دیابتی شرایط خاصی دارد که باید با پزشک در مورد مصرف میان وعده و انسولین حین ورزش مشورت کنید)
– کنترل اضافه وزن
– مصرف انسولین یا داروی خوراکی کاهش دهنده قند خون در صورت نیاز
– کنترل فشار خون بالا

[/item]
[item title=”نحوه کنترل کردن سطح قند خون در بارداری چگونه است؟”]

– اندازه گیری قند خون در زمان های مشخصی از روز نشان می دهد آیا ورزش و الگوهای تغذیه سطح قند خون را در حد مطلوبی نگه می دارد یا برای کاهش سطح قند خون و حفاظت از رشد جنین به انسولین بیشتری نیاز است. پزشک از بیمار می خواهد مواد غذایی روزانه و میزان قند مصرفی خود را ثبت کند .
– برای اندازه گیری سطح قند خون از دستگاه مخصوصی استفاده می شود به این صورت که نوک انگشت با سوزن جلوی آن سوراخ شده و قطره ی خون روی نوار تست قرار می گیرد و با استفاده از دستگاه تست قند خون نتیجه معلوم می شود و بیمار باید این عدد را در دفتر ثبت کند و سپس به طور مناسب سوزن و نوارها را داخل سطل زباله قرار دهد.
– هدف از کنترل قند خون این است که سطح قند خون در حد نرمالی قرار گیرد. در جدول زیر دامنه ی قند خون مشخص شده است:

زمان آزمایش

سطح نرمال قند خون

2 ساعت بعد از هر وعده غذایی کمتر از 120
قبل از صبحانه کمتر از 95

[/item]
[item title=”چه موقع نیاز به تزریق انسولین وجود دارد؟”]

بر اساس نتایج سطح قند خون پزشک در مورد نیاز به تزریق انسولین در دوران بارداری تصمیم می گیرد. انسولین هورمونی است که قند خون را کنترل می کند. اگر انسولین تجویز شود باید نحوه ی تزریق آن را به طور دقیق یاد بگیرید.
نکته بسیار مهم این است که حین انسولین درمانی اگر مادر به قدر کافی غذا نخورد، یک وعده غذایی را حذف کند یا در زمان درستی از روز غذا نخورد و یا اگر بیش از حد معمول ورزش کند، دچار افت قند خون می شود.

علائم افت قند خون چیست؟

– گیجی
– خواب آلودگی
– لرزش
– سردرد
– گرسنگی ناگهانی
– تعریق
– ضعف
افت قند خون عارضه ی جدی است که باید فورا درمان شود. اگر احساس می کنید قند خونتان پایین است باید سطح قند خون خود را چک کنید. اگر قند خون کمتر از 60mg/dl است باید غذای حاوی قند بخورید مثل نصف لیوان آب پرتقال یا آب سیب ؛ یک فنجان شیر بدون چربی ؛ 4 تا 6 عدد شکلات ؛ نصف لیوان نوشیدنی معمولی یا 1 قاشق غذاخوری عسل. 15 دقیقه بعد از خوردن یکی از این موارد باید سطح قند خون چک شود. اگر دوباره کمتر از 60 mg/dl است، مجددا باید یکی از غذاهای مذکور خورده شود. سپس یک میان وعده مصرف کنید.
تمام اطلاعات مربوط به افت قند خون اعم از تاریخ ، ساعت وقوع و نحوه ی درمان باید در دفتر ثبت شوند.

[/item]
[item title=”رژیم غذایی در خانم مبتلا به دیابت بارداری چه تغییری می کند؟”]

اگر مبتلا به دیابت بارداری هستید باید از نکات زیر پیروی کنید:

– در طول روز 3 وعده غذایی و 2 یا 3 میان وعده در زمان های مشخص مصرف کنید. کربوهیدرات ها باید 40تا 45% کالری بدن را تامین کنند.
– اگر هنگام صبح حالت تهوع دارید، قبل از برخاستن از رختخواب 1 تا 2 تکه کلوچه یا بیسکویت بخورید. وعده های غذایی با حجم کم اما در دفعات زیاد مصرف کنید و از خوردن غذاهای پرچرب و سرخ کرده پرهیز کنید. اگر انسولین مصرف می کنید و تهوع صبحگاهی دارید ممکن است تهوع صبحگاهی ناشی از افت قند خون باشد.
– از غذهای پرفیبر مثل غلات، حبوبات، میوه ها و سبزیجات استفاده کنید. تمام زنان باردار باید هر روز 20 تا 35 گرم فیبر مصرف کنند.
– چربی باید کمتر از 40% کل کالری دریافتی روزانه باشد و مصرف چربی های اشباع شده کمتر از 10 % باشد.
– روزانه حداقل 8 لیوان مایعات مصرف کنید.
– در رژیم غذایی تان ویتامین ها و مواد معدنی را به قدر کافی مصرف کنید. برای تامین نیاز جنین در مورد مصرف مکمل های غذایی مناسب برای دوران بارداری با پزشک مشورت کنید.

[/item]
[item title=”ورزش مناسب برای مادر مبتلا به دیابت بارداری چیست؟”]

ورزش منظم در دوران بارداری می تواند از ناراحتی هایی مثل کمردرد و خستگی بکاهد و بدن را در وضعیت مناسبی حفظ کند. تناسب اندام در دوران بارداری یعنی انجام ورزش های ملایم و متوسط حداقل 3 بار در هفته . ولی صرف نظر از دیابت بارداری هر زن بارداری باید قبل از انجام ورزش با پزشک مشورت کند. هر فرد بر اساس سابقه ی پزشکی ورزش های خاصی را باید انجام دهد.
چون انسولین و ورزش قند خون را کاهش می دهند باید برای جلوگیری از بروز واکنش افت قند قبل از هرنوع ورزش از پزشک دستورات لازم را بخواهید.
– حین انجام ورزش همواره مقداری مواد قندی مثل آب قند یا شکلات همراه داشته باشید.
– برای انجام فعالیت هایی که 30 دقیقه طول می کشند یک میوه یا معادل 15گرم کربوهیدارت مصرف کنید.
– اگر بعد از صرف غذا ورزش می کنید بعد از ورزش یک میان وعده مصرف کنید.
– اگر 2 ساعت بعد از وعده غذایی ورزش می کنید قبل از انجام ورزش میان وعده بخورید.

[/item]
[item title=”میزان افزایش وزن طبیعی طی دوران بارداری چقدر است؟”]

میزان افزایش وزن در دوران بارداری به وزن قبل از بارداری فرد ، یک یا چند قلو بودن جنین و ماه بارداری بستگی دارد. معمولا در 3 ماهه ی دوم و سوم اضافه وزن بیشتر است و جذب کالری غذاها در این زمان بالاتر می رود.
اضافه وزن مناسب با خوردن غذاهای سالم و رژیم غذایی متعادل نشانه ی این است که جنین تمام مواد مغذی مورد نیاز را کسب کرده و در حال رشد مناسب است.
لازم نیست به اندازه دو نفر غذا بخورید. درست است که برای کمک به رشد جنین به دریافت کالری بیشتر نیاز دارید ولی در کل تنها به 200 تا 300 کالری بیشتر از روزهای قبل از بارداری نیاز خواهید داشت.
از پزشک در مورد میزان افزایش وزن مطلوب در طول بارداری سوال کنید. انتظار می رود یک فرد با وزن متوسط در دوران بارداری حدود 10 کیلوگرم افزایش وزن داشته باشد. بر اساس وزن قبل از بارداری و توصیه پزشک میزان افزایش وزن مطلوب هر فرد فرق می کند.
در کل در 3 ماه اول بارداری باید فرد 1.5 کیلوگرم و در ماههای بعدی هر هفته 300 گرم افزایش وزن داشته باشد.

[/item]
[item title=”بعد از زایمان برای مراقبت از نوزادم چه اقداماتی انجام می شود؟”]

بعد از تولد سطح قند خون نوزاد فورا اندازه گرفته می شود. اگر سطح قند خون پایین باشد درمان می شود. ممکن است چند ساعت اول بعد از زایمان نوزاد به بخش ویژه فرستاده شود تا از نظر افت قند خون تحت نظر قرار گیرد.
اگر مادر دچار دیابت بارداری باشد خطری نوزاد را از نظر زردی تهدید نمی کند.

[/item]
[item title=”آیا دیابت بارداری باعث می شود نوزاد به دیابت مبتلا شود؟”]

دیابت بارداری ریسک ابتلای نوزاد به دیابت در آینده را افزایش می دهد.

[/item]
[item title=”آیا دیابت بارداری بعد از زایمان رفع می شود؟”]

نگران نباشید. معمولا 6 هفته بعد از زایمان سطح قند خون به حالت نرمال برمی گردد چون جفت که عامل ایجاد مقاومت به انسولین در مادر بود، از بین می رود. پزشک بعد از تولد نوزاد سطح قند خون مادر را چک می کند تا از بازگشت سطح قند خون به حالت نرمال مطمئن شود. برخی از پزشکان توصیه می کنند 6 تا 12 هفته بعد از زایمان آزمایش تحمل گلوکوز برای مادر انجام شود.
زنانی که سابقه دیابت بارداری دارند در آینده باید از نظر ابتلا به دیابت غربالگری شوند. احتمال اینکه این افراد در آینده مبتلا به دیابت نوع 2 شوند بیشتر از جمعیت عادی است. با حفظ وزن در محدوده مناسب و داشتن رژیم غذایی سالم می توان خطر ابتلا به دیابت نوع دوم را کاهش داد.
زنانی که یک بار به دیابت بارداری مبتلا شده باشند 40 تا 50% احتمال دارد در بارداری بعدی مجددا به دیابت بارداری مبتلا شوند. بنابراین برای حاملگی مجدد باید اول با پزشک مشورت شود تا در صورت نیاز سبک زندگی و رژیم غذایی مناسبی برایشان در نظر گرفته شود.

[/item]
[item title=”توصیه های مرهم”]

اعداد مربوط به قند خون که در دفتر یادداشت کرده اید، باید در اختیار پزشک قرار داده شود تا بتواند میزان کنترل دیابت را ارزیابی کند و در صورت نیاز الگوی درمان را تغییر دهد. پس در هر ویزیت اعداد یادداشت شده مربوط به قند خون را همراه داشته باشید.
از پزشک یا داروساز درباره نحوه ی تهیه و کار با دستگاه تست قند خون راهنمایی های لازم را بخواهید.
برای تامین نیاز جنین در مورد مصرف مکمل های غذایی مناسب برای دوران بارداری با پزشک مشورت کنید .
چون انسولین و ورزش قند خون را کاهش می دهند باید برای جلوگیری از بروز واکنش افت قند قبل از هرنوع ورزش از پزشک دستورات لازم را بخواهید.

[/item]
[item title=”منبع”]

www.Patient.co.uk

[/item]
[/accordion]

ارسال دیدگاه