کم کاری و پرکاری تیروئید

95 بازدید

مطالب مرتبط

thyroid002تیروئید یک غده پروانه ای شکل در وسط گردن است که زیر تارهای صوتی و بالای ترقوه قرار دارد. تیروئید دو هورمون ترشح می کند که استفاده و ذخیره انرژی را که به متابولیسم بدن معروف است، تنظیم می کنند.

اختلالات تیروئید به طور کلی در 2 دسته کم کاری و پرکاری تیروئید طبقه بندی می شوند. در زنان مشکلات تیروئید شایع تر است و با افزایش سن بیشتر می شود.

کم کاری تیروئید چیست؟

در این اختلال میزان تولید و عملکرد هورمون های تیروئیدی کمتر از نیاز بدن است.

[accordion]
[item title=”علل کم کاری تیروئید چیست؟”]

در 95 % موارد کم کاری تیروئید به دلیل مشکل موجود در خود غده ی تیروئید روی می دهد. داروها و بیماری های خاصی نیز می توانند موجب کاهش عملکرد غده ی تیروئید شوند. برخی اعمال پزشکی مثل برداشتن غده تیروئید یا درمان با ید رادیواکتیو (برای تخریب بافت تیروئید) نیز می توانند منجر به کم کاری تیروئید شوند.

[/item]
[item title=”علائم کم کاری تیروئید چیست؟”]

علائم کم کاری تیروئید بسیار گسترده است، برخی افراد هیچ علامتی ندارند و برخی دیگر علائم بسیار زیادی را نشان می دهند. علائم کم کاری تیروئید غیر اختصاصی هستند و بیشتر مانند تغییراتی است که با افزایش سن در بدن روی می دهد.
همانطور که گفتیم هورمون تیروئید متابولیسم بدن را تنظیم می کند و بیشتر علائم کم کاری تیروئید کند شدن فرآیند های متابولیک را نشان می دهند. علائمی مثل خستگی، کسلی، اضافه وزن و عدم تحمل هوای سرد جز علائم عمومی این بیماری به شمار می روند.
پوست: کم کاری تیروئید میزان تعریق را کاهش می دهد. پوست خشک و ضخیم می شود. موها نازک یا زمخت می شوند، ابروها کم پشت می شوند و ناخن ها ممکن است شکننده شوند.
چشم: گاهی کم کاری تیروئید موجب تورم خفیف اطراف چشم ها می شود.
سیستم قلبی عروقی: کم کاری تیروئید ضربان قلب را کند کرده و انقباضات قلب را ضعیف می کند در نتیجه عملکرد کلی قلب کاهش می یابد. خستگی و تنگی نفس حین ورزش کردن از علائم کاهش عملکرد سیستم قلب و عروق می باشد. در افرادی که بیماری قلبی دارند این علائم با شدت بیشتری بروز پیدا می کند. بعلاوه کم کاری تیروئید می تواند موجب بالا رفتن فشار خون و افزایش سطح کلسترول خون شود.
سیستم تنفسی: کم کاری تیروئید ماهیچه های ریه را ضعیف کرده و کارکرد ریه را کاهش می دهد. خستگی و تنگی نفس هنگام ورزش کردن و کاهش توانایی در انجام ورزش جز علائم کاهش کارایی سیستم تنفسی می باشد. کم کاری تیروئید میتواند موجب تورم زبان و خشونت صدا شود.
سیستم گوارشی: کم کاری تیروئید عمکلرد سیستم گوارشی را کند کرده و موجب یبوست می شود.
دستگاه تولید مثل: زنان مبتلا به کم کاری تیروئید اغلب دچار بی منظمی سیکل قاعدگی می شوند برخی اصلا پریود نمی شوند برخی دچار پریودهای شدید و مکرر می شوند. بی نظمی قاعدگی باعث مشکلات ناباروری می شود و زنان باردار مبتلا به کم کاری تیروئید بیشتر در معرض سقط جنین در ماههای اول بارداری قرار دارند. درمان کم کاری تیروئید می تواند این خطرات را کاهش دهد.

[/item]
[item title=”تشخیص کم کاری تیروئید”]

امروزه با گرفتن یک آزمایش خون ساده کم کاری تیروئید در مراحل اولیه قابل تشخیص است. اگر فردی دچار علائم و نشانه های مذکور باشد از نظر ابتلا به کم کاری تیروئید مورد آزمایش و غربال گری قرار می گیرد.
به دلیل تاثیر بسیار زیاد کم کاری تیروئید بر رشد، تمام نوزدان در ایران به طور معمول از نظر کمبود هورمون تیروئید بررسی می شوند.

[/item]
[item title=”درمان کم کاری تیروئید”]

روش درمان کم کاری تیروئید مصرف هورمون تیروئید است که معمولا به صورت خوراکی انجام می شود. دارو روزی یکبار با معده ی خالی (یک ساعت قبل یا 2 ساعت بعد از وعده غذایی، اصولا صبح ناشتا ) مصرف می شود.
در اغلب موارد علائم کم کاری تیروئید پس از دو هفته با شروع دارو بهبود پیدا می کنند. ولی افرادی که علائم شدیدتری دارند ممکن است پس از چندین ماه درمان علائمشان رفع شود.
با بالا رفتن سن، بعد از زایمان یا کاهش وزن ممکن است لازم باشد دوز دارو کمتر شود.
زنان در دوران بارداری به دوز بالاتری از هورمون تیروئید نیاز دارند. به همین دلیل اگر قصد باردار شدن دارید و یا تازه باردار شده اید حتما از پزشک خود در این زمینه مشورت بخواهید.

[/item]
[item title=”توصیه های مرهم”]

داروی کم کاری تیروئید ( در اکثر موارد لووتیروکسین و گاهی لووتیرونین) با بسیاری از داروها تداخل دارد. به همین دلیل فاصله زمانی بین این داروها و سایر داروهای مصرفی تان را رعایت کنید. در این مورد می توانید با پزشک یا داروسازتان مشورت کنید.

[/item]
[/accordion]

پرکاری تیروئید چیست؟

پرکاری تیروئید به تولید بیش از حد هورمون های تیروئیدی گفته می شود.

[accordion]
[item title=”علل پرکاری تیروئید چیست؟”]

بیماری گریوز شایع ترین علت پرکاری تیروئید است. علت این که برخی افراد دچار گریوز می شوند مشخص نیست ولی در زنان بیشتر شایع است .
در افراد مبتلا به بیماری گریوز، سیستم ایمنی بدن باعث تحریک غده تیروئید برای تولید زیادتر هورمون می شود. این امر در زنان بین 20 تا 40 سال رایج تر است ولی می تواند در هر سنی در زنان و مردان روی دهد. با بزرگ شدن غده ی تیروئید (که به گواتر معروف است) هورمون تیروئید بسیار زیادی ترشح می شود و در فرد علائم پرکاری تیروئید را به وجود می آورد.
برخی از افراد مبتلا به گریوز دچار مشکلات چشم می شوند مثل خشکی، قرمزی و در موارد شدید تر تاری دید. افراد دیگر پشت یا اطراف چشمشان متورم می شود، چشم ها پف می کنند و ماهیچه ی پلک ملتهب می گردد به همین جهت پلک بیش از حد باز می ماند. علائم شدید تر بیماری چشمی گریوز شایع نیست به جز در سیگاری ها.

[/item]
[item title=”علل پرکاری تیروئید”]

در برخی افراد توده های ریز موجود در غده ی تیروئید هورمون تیروئید بسیار زیادی تولید می کنند.
مصرف زیاد هورمون تیروئید برای درمان کم کاری تیروئید

[/item]
[item title=”علائم پرکاری تیروئید”]

اضطراب، تحریک پذیری، بد خوابی
ضعف (در بازوها و ران ها مثلا برای بلند کردن اجسام و بالا رفتن از پله ها و ایستادن روی صندلی)
لرزش دست
ضربان قلب نامنظم یا سریع
خستگی
کاهش وزن علی رغم اشتهای زیاد یا نرمال
حرکات مکرر روده
بعلاوه برخی از زنان دچار نامنظمی پریود می شوند یا به طور کلی سیکل قاعدگی شان متوقف می شود که مشکلات ناباروری را به دنبال دارد. در مردان نیز بزرگ یا حساس شدن سینه و اختلال نعوظ روی می دهد که با درمان پرکاری تیروئید رفع می شوند.

[/item]
[item title=”تشخیص پرکاری تیروئید”]

با انجام آزمایش خون می توان این بیماری را تشخیص داد. برای یافتن علت پرکاری تیروئید از غده تیروئید سی تی اسکن انجام می شود.

[/item]
[item title=”درمان پرکاری تیروئید”]

پرکاری تیروئید با استفاده از دارو، ید رادیواکتیو یا جراحی قابل درمان است. عوامل بسیاری مثل سن، شدت ونوع پرکاری تیروئید در تعیین روش درمان نقش دارند.

داروهای ضد تیروئید:

این داروها با کاهش تولید هورمون تیروئید کار می کنند و بسیار داروهای موثری هستند.
حین مصرف داروهای ضد تیروئید هر 4 تا 6 هفته یکبار برای کنترل پرکاری تیروئید باید بیمار آزمایش خون بدهد.

ید رادیواکتیو:

این روش درمانی دائمی است و باعث می شود بافت تیروئید با استفاده از ید تخریب شود. میزان پرتوی مورد استفاده اندک است و باعث سرطان، ناباروری یا نقص جنین نمی شود.
بیشتر افرادی که از این روش استفاده می کنند به کم کاری تیروئید مبتلا شده و باید تا پایان عمر خود مکمل هورمون تیروئید مصرف کند.
افرادی که با ید رادیواکتیو درمان می شوند باید 3 تا 7 روز بعد از درمان از تماس فیزیکی نزدیک با خردسالان و زنان باردار احتناب کنند. این روش برای افرادی که فرزند خردسال دارند مشکل است.
بعد از درمان برای بررسی سطح هورمون باید مرتبا به پزشک مراجعه کنید و وضعیت خود را از نظر ابتلا به کم کاری یا پرکاری تیروئید همزمان کنترل کنید.

جراحی:

اگرچه برداشتن غده تیروئید درمان دائمی برای پرکاری تیروئید محسوب می شود، ولی کمتر از داروها و ید رادیواکتیو استفاده می شود چون جراحی معمولا با خطراتی همراه است. ولی در موارد زیر جراحی توصیه می شود :
وجود گواتر بزرگ که مسیر هوا را مسدود کرده و تنفس را دشوار ساخته است.
عدم تحمل داروهای ضد تیروئید و عدم تمایل به استفاده از ید رادیواکتیو
وجود توده های ریز در غده ی تیروئید که ممکن است سرطانی باشند
بعد از جراحی پیگیری و مراجعه ی مکرر برای سنجش سطح هورمون لازم است. اکثر بیماران بعد از جراحی دچار کم کاری تیروئید می شوند و به هورمون درمانی نیاز پیدا می کنند.

[/item]
[item title=”اگر پرکاری تیروئید دارم و قصد باردار شدن، چه کار کنم؟”]

اگر داروهای ضد تیروئید مصرف می کنید و قصد باردار شدن دارید باید این موضوع را با پزشک خود درمیان بگذارید. اگر پرکاری تیروئید به خوبی کنترل نشود، سلامت مادر و رشد نوزاد به خطر می افتد، با کنترل مکرر و تنظیم دوز داروها در دوران بارداری پیشگیری از این خطرات امکان پذیر است.
زنان باردار یا شیرده نباید با یدرادیواکتیو درمان شوند. در صورت درمان با ید رادیواکتیو حداقل باید 6 هفته برای باردار شدن صبر کنند.

[/item]
[item title=”منبع”]

www.Patient.co.uk

[/item]
[/accordion]

ارسال دیدگاه