ناباروری

292 بازدید

مطالب مرتبط

ناباروری یک مشکل شایع می باشد که با عوارض روانی، اقتصادی، دموگرافیک و پزشکی همراه  است. ناباروری به صورت عدم بارداری بعد از یک سال نزدیکی مرتب بدون استفاده از روش های جلوگیری از بارداری در زنان کمتر از 35 سال و بعد از شش ماه در زنان بالای 35 سال تعریف می شود.

5534_192

در 80% إلی 90% زوج ها بعد از 12 ماه باروری رخ می دهد. بیشتر پزشکان توصیه می کنند بعد از 12 ماه تلاش برای بارداری و عدم موفقیت به پزشک مراجعه شود اگرچه این زمان برای زنان بالای 35 سال یا زنانی که اختلالات قاعدگی دارند 6 ماه می باشد. ناباروری می تواند به علت مشکلات مرد، زن و یا هردو رخ دهد. با وجود تست ها و روش های پیشرفته پزشکی، هنوز هم در مواردی علت ناباروری در برخی زوجین مشخص نمی شود.

در مطالعه ای درصد علل مختلف ناباروری به صورت زیر گزارش شده است:

• فاکتور مردانه (هیپوگنادیسم، نقایص بعد بیضه، اختلال توبول سمینی فروس): 26%
• اختلال تخمک گذاری: 21%
• آسیب توبولی: 14%
• اندومتریوزیز: 6%
• مشکلات آمیزشی: 6%
• فاکتور سرویکال: 3%
• نامعلوم: 28%
البته ممکن است فاکتورهای متعددی در ناباروری یک زوج دخیل باشند، بنابراین ارزیابی تشخیصی اولیه شامل معاینه فیزیکی و سابقه پزشکی و خانوادگی کامل زوج می باشد. تست های زیر در بیشتر زوج های نابارور برای تشخیصعلت ناباروری به کار می روند:

 آنالیز منی برای بررسی فاکتورهای مرد
 سابقه قاعدگی، اندازه گیری پیک LH در ادرار قبل از تخمک گذاری، و یا سطح پروژسترون فاز لوتئال برای ارزیابی عملکرد تخمک گذاری
 ارزیابی حفره رحمی و  گشودگی لوله ها( هیستروسالپینگوگرافی)
 سطح استرادیول و FSH سرمی روز سوم
در برخی از زوج ها تست های زیر نیز ممکن است لازم باشند:
 سونوگرافی لگن برای ارزیابی میومای رحم یا کیست های تخمدان
 لاپاراسکوپی برای تشخیص اندومتریوزیز یا سایر مشکلات پاتولوژیک لگنی
 ارزیابی ذخیره تخمدانی در زنان بالاتر از 35 سال
 ارزیابی عملکرد تیروئید

تشخیص:

تست های تشخیصی برای مرد

  تست خون: برای بررسی سطح هورمون های مردانه و همچنین در صورت لزوم بررسی ژنتیکی شرایطی که در باروری مشکل ایجاد می کند
 سونوگرافی: بررسی آناتومیک ارگان های جنسی
 تست ادراری: برای بررسی حرکت اشتباه اسپرم و برگشت به مثانه به جای خروج از پنیس هنگام نزدیکی
 بیوبسی: در صورتی که تست اسپرم نشان دهد که یک مرد اسپرم ندارد یا مقدار اسپرم او خیلی کم است. در حین بیوبسی دکتر نمونه کوچکی از بافت داخل بیضه تهیه کرده و در زیر میکروسکوپ وجود اسپرم را بررسی می کند.

تست های تشخیصی برای زن

 تست خون: برای بررسی سطح هورمون های زنانه و همچنین در صورت لزوم بررسی ژنتیکی شرایطی که در باروری مشکل ایجاد می کند
 تست تخمک گذاری
 تست برای بررسی رحم و لوله های فالوپ

مشکلات شایع در باروری مردان

• کم بودن تعداد اسپرم
• کم تحرکی اسپرم
• اشکال غیرطبیعی اسپرم
• انسداد در مسیر اسپرم

مشکلات شایع در ناباروری زنان

• عدم آزادسازی مرتب تخمک بوسیله تخمدان ها
• انسداد لوله فالوپ
• مشکل در سرویکس یا رحم

درمان :

بعد از مشخص شدن علت ناباروری، درمان با هدف اصلاح اتیولوژی برگشت پذیر و غلبه بر فاکتورهای برگشت ناپذیر صورت می گیرد. هم چنین مشاوره به زوجین برای اصلاح سبک زندگی برای بهبود باروری مثل توقف سیگار، کاهش مصرف کافئین و الکل و زمان بندی و توالی مناسب برای نزدیکی (هر یک تا دو روز نزدیک زمان مورد انتظار تخمک گذاری یا براساس کیت های تعیین زمان تخمک گذاری) صورت می گیرد.
مداخله های درمانی برای ناباروری شامل دارودرمانی، جراحی و یا پروسه هایی مثل Intrauterine insemination (IUI) قراردادن اسپرم در رحم و یا In vitro fertilization (IVF) قراردادن تخم در رحم می باشد. حداقل نیمی از زوج های نابارور با روش های درمانی بارور می شوند.
• در برخی از موارد زمان بندی در نزدیکی اصلی ترین مشکل است. می توان با کمک تست های تخمک گذاری در منزل بهترین زمان برای نزدیکی را مشخص کرد. قبل از تخمک گذاری پیک در هورمون (پروژسترون) رخ می دهد. شاید لازم باشد در طی چند روز مکرر تست انجام داده شود.

• اگر مشکل در تخمک گذاری باشد، دارو درمانی می تواند کمک کننده باشد. شایع ترین انتخاب کلومیفن است. در حدود نیمی از زنانی که از کلومیفن استفاده می کنند معمولاً با سه سیکل باردار می شوند، اما خطر بارداری های چندقلو با این دارو افزایش می یابد چون این دارو باعث می شود تخمدان ها بیش از یک تخمک در هر سیکل آزاد کنند.
• اگر بعد از 3 تا 6 ماه مصرف کلومیفن بارداری رخ ندهد، می توان از تزریق هورمون برای تحریک تخمک گذاری استفاده کرد.
• در برخی زنان اسکار از عبور تخمک از لوله های فالوپ ممانعت می کند که می تواند علت آن اندومتریوز، عفونت های لگنی یا جراحی در گذشته باشد. پزشک سعی می کند با جراحی اسکار را برداشته تا امکان لقاح میسر شود.
• Intrauterine insemination (IUI) یک پروسه معروف برای خیلی از مشکلات باروری است. در این روش اسپرم های مرد در رحم زن قرارداده می شوند. ممکن است نیاز باشد زن هم برای تحریک تخمک گذاری دارو مصرف کند. این روش خیلی ارزان تر و راحت تر از IVF (in vitro fertilization) است اما میزان باروری در آن خیلی کمتر است. زنان بارور می توانند در این روش از اسپرم های یک دهنده اسپرم استفاده کنند. ممکن است این روش بارها تکرار شود اما میزان موفقیت بیش از 80% است.
• IVF (in vitro fertilization) زمانی که سایر روش های درمانی پاسخ نمی دهند این روش به صورت لقاح مصنوعی تخمک و اسپرم در آزمایشگاه و قراردادن جنین در رحم انجام می شود. این روش ممکن است ناخوشایند بوده و هزینه زیادی دارد. میزان بارداری در هر سیکل IVF حدود 10% برای زنان 34 إلی 44 سال و 47% برای زنان زیر 35 سال است. ICSI (intracytoplasmic sperm injection) روشی است که در آزمایشگاه اسپرم به صورت مستقیم در تخمک تزریق می شود. این روش زمانی استفاده می شود که تعداد اسپرم های مرد خیلی کم است یا تحرک مناسب ندارند. در این روش، تخم بارور شده با پروسه IVF معمولی در رحم کاشته می شود. در زنانی که بیش از 40 سال سن دارند و تخمک ها کیفیت مناسب نداشته یا پروسه های قبلی موفقیت آمیز نبوده است، یک روش استفاده از یک تخمک از فرد دیگری است. اگر این روش موفقیت آمیز باشد بچه از لحاظ بیولوژیکی به مادر مرتبط نیست.

منبع:

www.uptodate.com

www.webmd.com

ارسال دیدگاه